Narcisme, een persoonlijkheidskenmerk dat gekenmerkt wordt door een obsessie met eigenwaarde, macht en bewondering, is van alle tijden. Door de geschiedenis heen hebben we veel bekende personen gezien die narcistische trekken vertoonden. Sommigen van hen waren publieke figuren, kunstenaars of leiders die door hun charme en charisma grote invloed hadden op de samenleving. Hoewel niet elke invloedrijke persoon een narcist is, zijn er duidelijke voorbeelden van individuen met narcistisch gedrag.

Onderaan het artikel vind je info over Joost in relatie tot beroemdheid en welke verhalen in Verstrikt daarvan een leuk voorbeeld zijn!

1. Wat maakt een narcist ‘bekend’?

Bekende narcisten onderscheiden zich vaak door hun positie in de maatschappij, hun vermogen om mensen te beïnvloeden en hun onverzadigbare behoefte aan aandacht en controle. Hun gedrag kan destructieve gevolgen hebben voor de mensen om hen heen én voor de samenleving.

2. Historische narcisten

• Napoleon Bonaparte (1769–1821)
  Napoleon wordt vaak genoemd als een klassiek voorbeeld van narcisme. Zijn obsessie met macht, zijn overtuiging dat hij onoverwinnelijk was en zijn grootse plannen om Europa te domineren, wijzen op narcistische trekken. Tegelijkertijd gebruikte hij zijn charisma om massale steun te verwerven.
• Adolf Hitler (1889–1945)
  Hitler is een van de meest destructieve narcistische leiders uit de geschiedenis. Hij manipuleerde miljoenen mensen met propaganda, creëerde een cultuur van angst en controle en had een enorme behoefte aan macht en bewondering. Zijn narcisme resulteerde in een van de donkerste periodes in de wereldgeschiedenis.
• Cleopatra (69 v.Chr.–30 v.Chr.)
  Cleopatra was een charismatische leider, maar haar ambitie en gebruik van manipulatie om macht te behouden, wijzen op narcistische eigenschappen. Haar relaties met machtige mannen zoals Julius Caesar en Marcus Antonius waren strategisch en gericht op het versterken van haar positie.

3. Moderne voorbeelden

• Donald Trump
  Donald Trump wordt vaak genoemd in discussies over narcistische leiders. Zijn behoefte aan publieke bewondering, zijn zelfpromotie en zijn onvermogen om kritiek te accepteren, worden door psychologen gezien als mogelijke tekenen van narcisme.
• Kanye West
  De muzikant en ondernemer Kanye West heeft zijn narcistische trekken zelf regelmatig benadrukt, zoals in interviews en songteksten waarin hij zichzelf als de grootste artiest van zijn tijd beschrijft. Zijn uitbarstingen op sociale media en controversiële uitspraken versterken dit beeld.
• Elizabeth Holmes
  De oprichter van Theranos, Elizabeth Holmes, werd bekend vanwege haar ambitie en onrealistische beloftes over technologie die nooit werkte. Haar overtuigingskracht en manipulatieve gedrag leidden tot enorme schade voor investeerders en patiënten, wat wordt toegeschreven aan narcistische trekken.

4. Narcisme en beroemdheid

Veel bekende narcisten komen uit de entertainmentwereld. Het is een omgeving waarin narcistisch gedrag beloond kan worden met aandacht, succes en bewondering. Artiesten, acteurs en andere beroemdheden met narcistische eigenschappen worden vaak aangetrokken door de roem, die hen voorziet in hun behoefte aan bevestiging.

5. Waarom is het belangrijk om bekende narcisten te herkennen?

Het herkennen van narcistisch gedrag bij invloedrijke mensen helpt ons om kritischer te kijken naar hun beslissingen en de impact die ze hebben op anderen. Narcistische leiders kunnen bijvoorbeeld een land in crisis brengen of een giftige werkomgeving creëren. Daarnaast kunnen narcistische beroemdheden een verkeerd voorbeeld geven aan jonge mensen die hen als rolmodellen zien.

6. Wat kunnen we leren?

Hoewel narcistische individuen vaak destructieve gevolgen hebben voor anderen, bieden hun verhalen ook lessen. Ze laten zien hoe belangrijk het is om bewust te zijn van manipulatief gedrag, kritischer te kijken naar macht en roem, en ons niet blind te laten leiden door charismatische figuren.

Conclusie

Bekende narcisten, zowel historisch als modern, laten zien hoe narcisme de loop van de geschiedenis en de samenleving kan beïnvloeden. Door deze voorbeelden te bestuderen, kunnen we niet alleen beter begrijpen wat narcisme is, maar ook hoe we onszelf kunnen beschermen tegen de negatieve gevolgen ervan. Reflectie en bewustwording zijn de sleutel om te voorkomen dat we onbewust bijdragen aan hun machtspositie.

Joost & beroemdheid

Joost had niets liever gewild dan beroemd zijn. Eigenlijk had hij daar gewoon recht op. Mensen die beroemd waren vond hij tegelijkertijd geweldig en stom. Het was hen altijd in de schoot geworpen, in feite konden ze niks. Hij zag bij een beroemde zanger niet de vele uren/dagen/maanden/jaren van studie, of de grote inspanning van politici, artsen en dergelijke. De enige mensen waar hij respect voor had (tot op zeker hoogte) waren de leden van het Koninklink Huis: beroemdheid in de schoot geworpen. Daar had zíjn wieg moeten staan!

Joost kwam in een spagaat toen ik met mijn werk enige bekendheid kreeg. Althans, soms een beetje in de belangstelling stond van een heel select groepje. Een vrouw die hij al tien jaar een meid van de straat noemde en kleineerde, dat was moeilijk te rijmen met de realiteit van opnames, fotoshoots, concerten en uitgeverijen. Daar vond Joost iets op: dat soort mensen zijn wel onbetrouwbaar, onevenwichtig en héél moeilijk om mee te leven. Wel wilde hij graag mijn achternaam aannemen zodat hij zich onder die naam kon voorstellen. En net doen, of hij die beroemdheid was. Ook ging hij steeds langs bij het Koninklijk Huis om iets aan te bieden of te vragen maar kwam dan steeds niet verder dan de poort. Boos dat hij dan was!

In Verstrikt lees je hoe gek Joost ging doen rondom mijn ‘beroemdheid’ in onder andere de verhalen Muziek uitvoeren, Eyeoper, Repeteren en Concert.