Narcisme, een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een opgeblazen gevoel van eigenwaarde, gebrek aan empathie, en een voortdurend verlangen naar bewondering, wordt vaak geassocieerd met specifieke sekseverschillen. Veel mensen vragen zich af of narcisme vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. In dit blogartikel gaan we dieper in op dit onderwerp en bekijken we wat de wetenschap hierover zegt.

Wat is narcisme?

Narcisme is een complex patroon van gedragingen dat voornamelijk bestaat uit zelfoverwaardering, een intens verlangen naar erkenning, en een geringe empathie voor anderen. Narcisten hebben vaak een sterk gevoel van eigenbelang en geloven dat ze speciaal en uniek zijn. Ze zoeken voortdurend bevestiging van hun superioriteit en kunnen emotioneel manipulatief zijn om dat te bereiken. Dit gedrag kan invloed hebben op persoonlijke en professionele relaties, zowel in positieve als negatieve zin.

Verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke narcisten

Studies suggereren dat narcisme vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen, maar de mate waarin dit gebeurt, kan variëren afhankelijk van de meetinstrumenten en definities die worden gebruikt. Er zijn verschillende verklaringen voor dit verschil:

1. Sociale en culturele invloeden: Sommige onderzoekers suggereren dat de mate waarin narcisme voorkomt, wordt beïnvloed door culturele verwachtingen en normen over mannelijkheid en vrouwelijkheid. In veel culturen worden mannen socialer geconditioneerd om assertief, dominant en zelfverzekerd te zijn. Dit kan hen vatbaarder maken voor narcistisch gedrag. Vrouwen, aan de andere kant, kunnen gestimuleerd worden om meer empathisch en minder egocentrisch te zijn, wat hen minder vatbaar maakt voor narcisme. Dit verschil kan verklaren waarom mannen vaker worden geassocieerd met narcisme.
2. Definities van narcisme: De manier waarop narcisme wordt gedefinieerd en gemeten, kan ook van invloed zijn op geslachtsverschillen. Traditionele tests en vragenlijsten kunnen sterker geassocieerd zijn met mannelijke kenmerken, zoals assertiviteit en dominantie, die gemakkelijker in narcistisch gedrag kunnen worden geïnterpreteerd. Dit betekent dat mannen eerder als narcistisch worden geclassificeerd als ze deze gedragingen vertonen. Bij vrouwen kan het uiten van narcistische trekken anders worden waargenomen, soms als zelfzorg of assertiviteit in plaats van egocentriciteit.
3. Emotionele expressie en zelfcontrole: Vrouwen kunnen, vanwege hun culturele opvoeding, vaker sociale en relationele vaardigheden ontwikkelen, zoals empathie en zelfcontrole, wat kan resulteren in lagere niveaus van narcistisch gedrag. Mannen kunnen geneigd zijn om meer druk te voelen om hun zelfbeeld te verdedigen en hun status te handhaven, wat hen kan motiveren om narcistisch gedrag te vertonen.
4. Impact van genetische en hormonale factoren: Sommige onderzoekers speculeren dat genetische en hormonale factoren ook een rol kunnen spelen bij geslachtsverschillen in narcisme. Testosteron, het mannelijke geslachtshormoon, wordt vaak geassocieerd met assertief en competitief gedrag. Dit kan verklaren waarom mannen eerder neigen naar narcisme, omdat dit soort gedragingen meer geaccepteerd kunnen worden in mannelijke sociale normen.

Wat zegt de wetenschap?

Onderzoek naar geslachtsverschillen in narcisme is gemengd. Sommige studies vinden inderdaad dat mannen vaker narcistisch gedrag vertonen dan vrouwen, terwijl andere studies de verschillen minder uitgesproken vinden. In een review van verschillende onderzoeken concludeerden onderzoekers dat mannen vaker worden gediagnosticeerd met narcistische persoonlijkheidsstoornis, maar de verschillen in de mate van narcisme (zoals kwetsbaar narcisme bij vrouwen) kunnen de conclusie ingewikkelder maken.

Daarnaast suggereren andere studies dat vrouwen ook narcistische gedragingen kunnen vertonen, maar deze uitingsvormen verschillen vaak van die bij mannen. Vrouwen kunnen bijvoorbeeld meer kwetsbaar narcisme vertonen, waarbij ze meer gericht zijn op bevestiging en goedkeuring van anderen, terwijl mannen vaker het meer grandioze type narcisme vertonen, gericht op dominantie en succes.

Sociale implicaties

Of mannen daadwerkelijk vaker narcistisch zijn dan vrouwen, heeft sociale implicaties. Dit kan gevolgen hebben voor hoe we omgaan met narcisme in de maatschappij, zoals in onderwijs, werkplekken en therapeutische settings. Als mannen vaker worden geconfronteerd met narcistische gedragingen, moeten opvoeders, werkgevers en therapeuten wellicht specifieke benaderingen ontwikkelen om met deze gedragingen om te gaan. Dit kan onder andere betekenen dat we sociale en relationele vaardigheden zoals empathie en conflictbeheer meer benadrukken in de opvoeding en op de werkvloer.

Conclusie

Hoewel narcisme vaker voorkomt bij mannen, is het belangrijk om te onthouden dat dit niet betekent dat vrouwen geen narcistische trekken kunnen vertonen. Beide geslachten kunnen narcistische gedragingen vertonen, afhankelijk van hun persoonlijke en omgevingsfactoren. De verschillen in narcistisch gedrag kunnen te maken hebben met culturele, genetische en sociale invloeden. Meer onderzoek is nodig om de dynamiek van narcisme in verschillende geslachten beter te begrijpen en effectieve manieren te ontwikkelen om ermee om te gaan.

4o mini